“Vrije vluchtroute redt levens als er brand is”

Hoe voorkom je brand? En wat moet je doen als er toch brand uitbreekt in je woning of flatgebouw? Wijkbrandweerman Olof Waltman bezocht onlangs de Heijermansflat om dit tijdens Broodje Brandweer haarfijn uit te leggen aan bewoners. “Hoor je de rookmelder, vlucht!”

In het zaaltje op de begane grond van de Heijermansflat staan deze vrijdagochtend om 11.00 uur de tafels al klaar voor de presentatie van Olof. Bijna elke plek is bezet. Een enkeling leest alvast de tips op de placemat die bij iedereen op tafel ligt. ‘Broodje brandweer’ staat er in grote letters in het midden. Een verwijzing naar de broodjeslunch na afloop van Olofs praatje. Iedereen kan dan vragen stellen aan de brandweerman.

Test uw rookmelder

Olofs begint zijn presentatie met uit te leggen waarom een rookmelder zo belangrijk is. “Stel dat er ’s nachts brand uitbreekt: je wordt niet wakker van rook. En drie ademteugen van zwarte, verstikkende rook … dat overleef je al niet meer. Waar je wél wakker van wordt: geluid!” Olof benadrukt dat werkende rookmelders – met de nadruk op ‘werkend’ – wettelijk verplicht zijn in elke woning. “Het liefst op elke verdieping één.”

De wijkbrandweerman laat vervolgens alvast het brandweerrode hulpstuk zien dat iedereen na afloop meekrijgt. Het ziet eruit als een grote schoenlepel. “Daarmee kunt u veilig vanaf de grond testen of uw rookmelder nog werkt.” Hij geeft als tip om dit op elke eerste maandag van de maand te doen, als het luchtalarm om twaalf uur ’s middags door heel Nederland klinkt. “Hoort u het luchtalarm, dan weet u: het is tijd om de rookmelders in huis te controleren.”

Vlam in de pan

Een belangrijk onderdeel van Olofs presentatie: hoe je brand voorkomt. “De meeste woningbranden worden veroorzaakt door een elektrisch apparaat”, vertelt hij. “Zorg daarom bijvoorbeeld dat u het filter van de droger na elke sessie schoonmaakt en vergeet ook de condensbak niet. En laadt u een apparaat op? Doe dit altijd op een niet-brandbare ondergrond én met de lader die is meegeleverd. Is het apparaat opgeladen? Haal ‘m van de lader af en trek óók de stekker uit het stopcontact.” Daarna legt Olof uit wat te doen als er tijdens het koken vlam in de pan komt. “Deksel of broodplank erop zodat er geen zuurstof meer bij kan, de warmtebron uitdraaien én de afzuigkap uitzetten.”

Vluchtroutes moeten vrij zijn

Helaas is brand nooit helemaal te voorkomen, zegt Olof. “Daarom is het belangrijk om goed voorbereid te zijn en vluchtroutes in de flat vrij te houden. Dat redt levens. Hoort u het rookalarm? Vlucht! Via de galerij komt u in het noodtrappenhuis, dat is zestig minuten brandwerend. Heeft u een balkon, dan kunt u ook daarnaartoe vluchten.”

Door nieuwe inzichten is de wet- en regelgeving voor brandveiligheid in woningen en gebouwen vorig jaar aangescherpt, vervolgt Olof. “Als gevolg van die nieuwe regels hebben we Woonplus gesommeerd om ervoor te zorgen dat de galerijen in flats leeg zijn. Want dat zijn vluchtwegen. Ook scootmobielen mogen om die reden niet meer op de galerijen staan.”

Met een indrukwekkend filmpje laat Olof zien hoe belangrijk het is dat scootmobielen brandveilig gestald worden. De beelden tonen hoe een scootmobiel door kortsluiting in brand vliegt. Door de rookontwikkeling is het al binnen een minuut niet meer mogelijk om rechtop door de gang te lopen waar de scootmobiel staat. Na slechts twee minuten is het door de hitte en de zwarte, giftige rook onmogelijk om nog te vluchten.

Scootmobiel brandveilig parkeren

Voor bewoners die hun scootmobiel binnenzetten, heeft Olof daarom een dringend advies: “Zet ‘m niet in de gang, want als uw scootmobiel in brand vliegt, kunt u er niet meer langs. Plaats de scootmobiel in een ruimte die u kunt afsluiten met een deur en hang er een rookmelder op. En doe de deur altijd dicht als de scootmobiel daar geparkeerd staat.” Hij snapt dat die ruimte er niet altijd is in een woning. “We zijn samen met Woonplus keihard aan het nadenken over waar de scootmobielen brandveilig gestald kunnen worden. Ook zijn we in gesprek met leveranciers over hoe zij kunnen bijdragen aan een oplossing.”

Controleren

Na de presentatie worden de broodjes binnengebracht voor de lunch. Olof neemt uitgebreid de tijd om vragen te beantwoorden. Zoals die van Riet (86). Zij maakt zich zorgen over de spullen die op sommige plekken op de galerijen staan. Olof verzekert haar ervan dat de brandweer en Woonplus komen controleren. Ze voelt zich gerustgesteld. Riet vindt het een goede zaak dat de bijeenkomst werd georganiseerd. “Laatst liet iemand broodjes aanbranden. Het rookalarm ging af, maar behalve ik was er niemand die naar buiten kwam. Daar verbaasde ik me toch wel over. Misschien dat mensen nu beter snappen wat ze moeten doen als een rookalarm afgaat.”